Digitale veiligheid
Ons leven speelt zich steeds meer online af. Daarom is het belangrijk om veilig en bewust om te gaan met internet en sociale media. Helaas worden online criminelen steeds slimmer. Online oplichting en fraude komen vaak voor. In 2025 werden 2,3 miljoen Nederlanders slachtoffer van online criminaliteit. Toch doet maar 1 op de 10 mensen aangifte.
Op deze pagina leest u meer over verschillende vormen van online oplichting. U krijgt tips om uzelf hiertegen te beschermen. Ook leest u wat u kunt doen als u toch slachtoffer wordt.
Veilig kopen en verkopen op internet
Bij aankoopfraude betaalt u voor een product of dienst, maar ontvangt u deze niet. Of u krijgt een ander product dan u heeft besteld.
Zo herkent u aankoopfraude
- De prijs is heel laag en lijkt te mooi om waar te zijn.
- U vindt geen beoordelingen van andere klanten, of alleen maar positieve beoordelingen.
- U kunt geen contactgegevens van de verkoper vinden.
Zo voorkomt u aankoopfraude
Als u iets koopt
- Betaal nooit zomaar vooruit en gebruik officiële betaalmethoden.
- Controleer of er op de website een keurmerk staat dat u kunt aanklikken, zoals het Thuiswinkel Waarborg. Kijk op de website van het keurmerk of de webshop écht is aangesloten.
- Op de website Veiliginternetten.nl (Deze link gaat naar een externe website) staat de ScamCheck. Hiermee kunt u controleren of een website of link betrouwbaar is.
- Bij twijfel of een webshop echt bestaat? Controleer of er al een melding over de verkoper bekend is op de website politie.nl/checkdeverkoper (Deze link gaat naar een externe website)
- Krijgt u een betaalverzoek van een onbekende? Check goed waar het vandaan komt.
- Controleer de verkoper op beoordelingen en profielfoto’s.
- Maak altijd een screenshot van de advertentie en het gesprek.
Als u iets verkoopt
- Trap niet in nepbetalingen. Oplichters sturen soms een vals betaalbewijs of zeggen dat ze al betaald hebben. Controleer dit altijd zelf.
- Klik nooit op betaalverzoeklinks van de koper. U hoeft nooit ergens op te klikken om geld te ontvangen.
- Laat u niet onder druk zetten. Oplichters doen vaak alsof ze ‘nu meteen willen betalen’ of ‘het meteen willen ophalen’.
Herken en voorkom bankfraude
Bij bankfraude doet een oplichter alsof hij bij uw bank werkt. Hij belt u en zegt dat uw geld in gevaar is. U moet snel iets doen om uw geld veilig te stellen. Dit heet ook wel bankfraude.
Zo herkent u bankfraude
- De beller zegt dat uw geld in gevaar is en dat u snel iets moet doen.
- U moet geld overmaken naar een andere rekening om uw geld veilig te stellen.
- De beller wil uw betaalpas bij u thuis ophalen.
- U moet een programma installeren waarmee de beller uw computer, tablet of telefoon kan bedienen.
Zo voorkomt u bankfraude
- Een bank vraagt nooit naar uw pincode, inlogcodes of om geld over te maken.
- Een bank vraagt nooit om toegang tot uw computer, tablet of smartphone.
- Installeer geen onbekende programma’s op uw computer.
- Deel nooit uw inlogcode of pincode en geef nooit uw pinpas af.
- Vertrouwt u het niet? Bel zelf uw bank via het officiële nummer.
Voorkom beleggingsfraude
Beleggingsfraude wordt ook wel investeringsfraude genoemd. Oplichters proberen u over te halen om geld te beleggen. Bijvoorbeeld in aandelen of digitaal geld, zoals cryptomunten. Ze beloven veel winst en weinig risico. Maar uiteindelijk kunt u uw geld kwijtraken.
Zo herkent u beleggingsfraude
- U krijgt onverwacht een aanbod om snel veel geld te verdienen. Bijvoorbeeld via de telefoon, e-mail of sociale media.
- U ziet een advertentie met een mooi verhaal. Bijvoorbeeld van iemand die snel rijk is geworden met beleggen.
- U moet snel beslissen en direct geld overmaken.
- U kunt uw ingelegde geld of winst niet laten uitbetalen. De oplichter vraagt om een extra betaling om uw geld terug te krijgen. Maar u krijgt uw geld niet terug.
Zo voorkomt u beleggingsfraude
- Beleg alleen via erkende platforms en banken.
- Te mooi om waar te zijn? Dan is dat het ook. Hoge winst zonder risico bestaat niet.
- Let goed op websites die zeggen: ‘Nu kopen, morgen is het aanbod weg’. Ze proberen u onder druk te zetten. Controleer of een bedrijf een vergunning heeft via de website van AFM (Deze link gaat naar een externe website) (Autoriteit Financiële Markten).
- Klik niet zomaar op links in advertenties.
- Bekende Nederlanders in reclamefilmpjes? Die zijn vaak nep. Hun foto's en stemmen worden gebruikt zonder toestemming.
- Vraag altijd advies aan iemand die u vertrouwt.
- Controleer de aanbieder via de ScamCheck op de website Veiliginternetten.nl (Deze link gaat naar een externe website)
- Kijk op de website Check je aanbieder (Deze link gaat naar een externe website) of er waarschuwingen over de aanbieder bekend zijn.
Pas op voor oplichting bij online daten
Bij datingfraude ontmoet u iemand via het internet. Bijvoorbeeld via een datingsite, datingapp of sociale media. Deze persoon probeert u verliefd te laten worden. Na een tijdje vraagt de oplichter om geld.
Zo herkent u datingfraude
- U heeft uw online liefde nog nooit in het echt ontmoet. Afspraken worden steeds afgezegd.
- Uw online liefde vraagt om geld. Bijvoorbeeld voor een vliegticket, medische kosten of een familielid.
- Uw online liefde wil dat u de relatie geheimhoudt.
Zo voorkomt u datingfraude
- Controleer of iemand echt bestaat. Bel bijvoorbeeld via video of zoek de profielfoto op internet.
- Maak nooit geld over naar iemand die u nog nooit in het echt heeft ontmoet. Investeer ook niet in beleggingen of cryptomunten op advies van deze persoon.
- Spreek bij een eerste ontmoeting af op een drukke, openbare plek. Vertel vrienden of familie waar u afspreekt.
- Deel zo min mogelijk persoonlijke informatie op sociale media. Scherm uw account af voor onbekenden. Accepteer geen vriendschapsverzoeken van mensen die u niet kent.
Hulpvraagfraude (WhatsApp-fraude)
Bij hulpvraagfraude doen oplichters alsof ze iemand zijn die u kent. Bijvoorbeeld uw kind, een vriend of een familielid. Ze vragen om geld omdat ze dringend hulp nodig hebben. Soms gebruiken oplichters kunstmatige intelligentie (AI) om de stem van een bekende na te maken.
Zo herkent u hulpvraagfraude
- U krijgt een bericht van een onbekend nummer. De persoon zegt dat hij een bekende is en een nieuw telefoonnummer heeft.
- De persoon vraagt om geld omdat de bankapp op de nieuwe telefoon nog niet werkt.
- U moet snel betalen omdat er haast bij is.
Zo voorkomt u hulpvraagfraude
- Maak nooit zomaar geld over na een bericht. Bel de bekende op het telefoonnummer dat u al heeft.
- Spreek een codewoord af met vrienden en familie. Zo kunt u controleren of u echt met een bekende praat.
- Deel zo min mogelijk persoonlijke informatie op sociale media. Maak uw profiel privé. Zo maakt u het oplichters moeilijker om uw gegevens te gebruiken.
Trap niet in nepberichten (phishing)
Bij phishing sturen oplichters een nepbericht dat echt lijkt. Bijvoorbeeld een e-mail van uw bank, de overheid of een webwinkel. In het bericht staat vaak een link. U moet bijvoorbeeld uw gegevens controleren of een pakket volgen. De link brengt u naar een nepwebsite. Als u daar uw gegevens invult, kunnen oplichters deze stelen en gebruiken.
Zo herkent u phishing
- U moet snel op een link klikken. Het bericht zegt dat er haast bij is.
- Het e-mailadres van de afzender klopt niet helemaal. Er is bijvoorbeeld één letter of cijfer anders.
- U moet persoonlijke gegevens invullen of een kopie van uw identiteitsbewijs of betaalpas delen.
Zo voorkomt u phishing
- Klik niet zomaar op een link in een bericht. Controleer de link eerst via de website Check je link (Deze link gaat naar een externe website). Kopieer de link zonder deze te openen.
- Deel nooit zomaar een kopie van uw identiteitsbewijs of betaalpas.
- Twijfelt u of een bericht echt is? Neem dan zelf contact op met de organisatie via de officiële website. Gebruik niet het telefoonnummer uit het verdachte bericht.
Online pesten bij kinderen: wat kunt u doen?
- Online pesten kan veel invloed hebben op een kind. Als ouder kunt u helpen.
- Reageer niet op pesters. Ze willen aandacht. Stop met reageren.
- Praat met uw kind. Vraag hoe het gaat en wat er is gebeurd.
- Bewaar bewijs. Maak screenshots van berichten of gesprekken.
- Meld of blokkeer de pester. Dit kan via de app of website waar het gebeurt.
- Zoek hulp op school. Praat met de mentor of een docent.
- Voelt uw kind zich onveilig? Of wordt uw kind bedreigd? Bel dan 112.
Slachtoffer van online fraude? Dit kunt u doen
U hoeft zich niet te schamen. Het kan iedereen overkomen. Fraudeurs komen steeds weer met nieuwe trucs om mensen te misleiden. Het is belangrijk dat u erover praat én actie onderneemt. Hoe meer we dit doen, hoe meer mensen ervan leren. En hoe lastiger we het maken voor digitale criminelen.
- Doe aangifte bij de politie. Bewaar de verdachte berichten, betaalbewijzen en andere informatie. Deze kunnen helpen bij uw aangifte.
- Bij bankfraude: Blokkeer uw bankpas of rekening en bel direct uw bank.
- Bij beleggingsfraude: Bewaar documenten altijd. Maak een melding via de website AFM (Deze link gaat naar een externe website) (Autoriteit Financiële Markten).
- De website fraudehelpdesk.nl (Deze link gaat naar een externe website): Meld hier oplichting of signalen van fraude.
- Zoek hulp als u in het dagelijkse leven last heeft van wat u is overkomen. Bijvoorbeeld bij Slachtofferhulp Nederland via 0900 0101 of via de website slachtofferhulp.nl (Deze link gaat naar een externe website)